Ge\u00e7tigimiz sonbaharda ABD\u2019deki Ermeni Soykirimi yasa tasarisi g\u00fcndeme geldiginde, T\u00fcrkiye\u2019deki Ermeni cemaatinin s\u00f6zc\u00fcleri bu girisime pek sicak yaklasmamis, bu sorunlar hakkinda „devlet erklerince degil halklarin vicdaninda verilen kararlarin“ \u00f6nemli oldugunu, baska bir seye degil de halklar arasindaki yakinlasmaya bel baglamak, gayretleri buna yogunlastirmak gerektigini s\u00f6ylemislerdi. Bu tutumda korkunun da payi olabilir mi? Belki. „S\u00f6zde Ermeni Soykirimi“nin d\u00fcnyanin bir yerinde resm\u00ee kabul g\u00f6rmesi \u00fczerine T\u00fcrkiye\u2019de kiskirtilan milliyet\u00e7i tepkiden korkuyorlar diye kimse de bu cemaati kinayamaz. Ama hayir, Ermeni cemaati s\u00f6zc\u00fclerinin ger\u00e7ekten de s\u00f6yledikleri seyi kastettiklerini d\u00fcs\u00fcn\u00fcyorum. Ermeni kiriminin uluslararasi bir siyas\u00ee ve hukuk\u00ee stat\u00fcye baglanmasinin \u00f6nemini yadsimamakla birlikte, ben de, bu alandaki sivil, gayriresm\u00ee d\u00fcs\u00fcnce ve hissiyati, halktan halka, insandan insana girisimleri daha fazla \u00f6nemsiyorum. Dahasi, bu t\u00fcrden iliskiler gelismeksizin, devlety\u00f6nelimli, devletlerarasi girisimlerin dogasindaki ara\u00e7sal iktidar akli mikrobuna karsi direncin iyice d\u00fcsecegini d\u00fcs\u00fcn\u00fcyorum. Peki, T\u00fcrkiye\u2019de ’sivil\u2019 d\u00fczlemde, kamusal alanda „Ermeni olayi“yla basetmeye d\u00f6n\u00fck \u00e7abalar ne merkezde? \u00dcmit veren isaretler var midir? Kamusal dolasimdaki s\u00f6zlere bakildiginda, en azindan yirmi yil \u00f6nce ASALA tedhisinin g\u00fcndemi kapladigi asker\u00ee rejim d\u00f6nemiyle kiyaslayarak, olumlu gelismelerden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn. Tabii biraz Polyannaca bir bakisla… ama unutmamali ki \u00e7ikis noktasi \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, „Ermeni“nin bir asagilama sifati olarak kullanildigi, PKK lideri „Apo“yu itibarsizlastirmak i\u00e7in „aslinda Ermeni“ oldugu ‚arg\u00fcmaninin\u2019 devreye sokuldugu bir memlekette azicik Polyannaciliga ihtiya\u00e7 duyulabilir! \u00d6ncelikle, son kampanyada, b\u00fcy\u00fck medya holdinglerinin b\u00fcnyesindeki g\u00f6rece d\u00fcs\u00fck satisli solliberal gazetelerde, resm\u00ee g\u00f6r\u00fcs disi fikirlerin \u00e7ok\u00e7a dillendirildigine dikkat \u00e7ekmek l\u00e2zim. Resm\u00ee tutumda, yani Ermeni soykirimi iddiasinin tamamen yalan oldugu (teknik olarak „soykirim“ stat\u00fcs\u00fcne girmese bile bir toplu \u00f6ld\u00fcr\u00fcmden dahi s\u00f6z edilemeyecegi), bu iddialarin Ermeni lobisinin ve T\u00fcrkiye\u2019yi -hafif deyimiyle- destabilize etmeye kosullanmis „Bati“nin standart propaganda levazimati oldugu, buna karsi yapilacak tekseyin „T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc“ kullanarak siddetle ink\u00e2rdan ve karsi durmaktan ibaret bulundugu yolundaki tutumda da sizintilar oldugunu g\u00f6zleyebiliriz. En azindan taktik bir „international public relations“ bakisi kendini daha fazla g\u00f6steriyor: Hosg\u00f6r\u00fc tavsiyeleri, „bu meseleyi tarih\u00e7ilere birakalim, „ge\u00e7misi unutalim, gelecege bakalim“ telkinleri. Bu motiflerin resm\u00ee ya da yariresm\u00ee d\u00fczeylerde de daha fazla temsil edildigini g\u00f6rebiliyoruz. Burada, diyalog ve hosg\u00f6r\u00fc tavsiyelerinin \u00e7ogunlukla i\u00e7i bostur, hatta yer yer irk\u00e7iligi perdelemeye d\u00f6n\u00fckt\u00fcr; „tarihe birakalim… unutalim“ telkini, „yara sarici“ degil ge\u00e7istiricidir. Ancak, Polyannaliga izin varsa, yine de bu s\u00f6zcelerin, „l\u00e2flarin“ a\u00e7tigi zeminin, tartismaya, refleksiyona kapi aralayan bir zemin olabilecegi d\u00fcs\u00fcn\u00fclenemez mi? Cumhurbaskani Sezer\u2019in de agzindan d\u00f6k\u00fclen ve hen\u00fcz igreti durmakla birlikte standart resm\u00ee tezin yanina ilisiveren „bu meseleyi tarih\u00e7ilere birakalim“ siarinin genelge\u00e7erlik tasiyan milliyet\u00e7i okumalari, fazla ileriye g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc degildir. Ya meseleyi akademizme hapsetme hesabini yansitiyordur („tarih\u00e7iler tartissin dursun“), ya „ne olduysa olmus iste!“ bosverciliginin bahanesidir, ya da think-tank\u2019ler ve g\u00f6rkemli tarih filmi prod\u00fcksiyonlari yardimiyla siki bir lobi atagina ge\u00e7me niyetinin ifadesidir. Sadece esas kirimi Ermenilerin yaptigina dair kanit toplayanlari costuracak istatistik d\u00fcellolari degil, savasi masumlastiran „karsilikli mukatele“ tezi, hatta toplu \u00f6ld\u00fcr\u00fcmleri hizmet ettikleri „anti-emperyalist“ \u00fclk\u00fc nedeniyle kayitsizlikla karsilayan tutum, „tarih\u00e7iligin“ pususunda beklemektedir. Ancak, resm\u00ee tarih\u00e7ilikle sinirli olmayan bir tarih\u00e7ilik performansina ger\u00e7ekten alan a\u00e7ilmasinin, ufuk genisletici bir tartismaya katkida bulunacagi da a\u00e7iktir. Tarih\u00e7i Halil Berktay, 2000 Ekim basinda bir gazete m\u00fclakatinda Ermeni kiriminin, Osmanli\u2019nin son d\u00f6neminde iktidar olan Ittihat ve Terakki Partisinin yarigizli paramiliter yapilarinca y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fcg\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrerek -b\u00fcy\u00fck tepki ve tehditler pahasina- \u00f6nemli bir adim atti. Tarihe dair tartismalar, \u00f6zellikle sorunun makrosiyas\u00ee boyutuna sikismadigi, bir toplumsal tarih boyutunu da i\u00e7erdigi zaman, \u00f6nyargilari sarsabilir, ge\u00e7misle ve bug\u00fcnle y\u00fczlesmeye, dayatilan homojen kimliklere elestirel bakmaya y\u00f6neltebilir. Berktay\u2019in a\u00e7iklamasinda oldugu gibi, olayin \u00f6znelerini „Ermeniler“-„T\u00fcrkler“ diye homojenlestirmekten \u00e7ikartmak, „T\u00fcrk“ ve „Ermeni“ topluluklari arasindaki belirli yapilardan, siyas\u00ee tercihlerden s\u00f6z etmek, irk\u00e7i kaliplari asmaya giden en saglam adimdir. 29 Eyl\u00fcl 2000\u2019de T\u00fcrkiyeli Ermenilerin haftalik gazetesi Agos\u2019ta Ayda Erbal, „\u00f6zel“ bir mikro tarih\u00e7ilik, bir „meden\u00ee cesaret tarih\u00e7iligi“ \u00f6neriyordu \u00f6rnegin. Almanya\u2019daki Yahudi soykirimi sirasinda, ciddi risk \u00fcstlenerek, sadece vicdanlarinin emriyle komsulari ya da tanislari olan Yahudileri evlerinde saklayan insanlara atifla, s\u00f6yle diyordu: „Eger bir tarih yazilacaksa, azinlikta olmalarina ragmen ise bu cesur insanlarin tarihi yazilarak baslanmalidir. Amasya\u2019da tarla ortasina birakilan bebegi b\u00fcy\u00fcten her kimse, \u00f6ncelik onlarin tarihiin yazmak olmalidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman ve ancak o zaman tarihi ‚barbarlik tarihi\u2019 olmaktan kutarabiliriz, \u00f6teki t\u00fcrl\u00fcs\u00fc nefret ve husumet b\u00fcy\u00fctmekten ba\u00baka bir i\u00bae yaramaz.“<\/p>\n
Travmalari unutmakla, yok saymakla ya da saldirgan bir savunmacilikla, yahut epik bir y\u00fcceltmeyle ge\u00e7istirmek, milliyet\u00e7i tarih bilin\u00e7\/altinin aliskanligidir. Yas emegine yeteneksiz, olgunlasamayan, erginlesemeyen bir kollektif bilin\u00e7\/alti \u00e7ikar buradan da. Kimi sol ya da (K\u00fcrt) karsimilliyet\u00e7i tutumlarda oldugu gibi, Ermeni kirimi travmasini „TC devleti“ ile kolaylikla dissallastirilacak bir zaaf, dahasi stratejik bir „zayif nokta“ olarak g\u00f6rmek de, bu bilin\u00e7\/altini yeniden \u00fcretmeye yarar. Bu ketlenmeyi asmak i\u00e7in de, siyas\u00ee tarihin yanisira, mikrotarih, toplumsal tarih, bir fayda sunabilir ger\u00e7ekten. Bu t\u00fcr bir yarari da olabilecek toplumsal tarih ve k\u00fclt\u00fcr \u00e7alismalari birikimi, son on yilda T\u00fcrkiye\u2019de usul usul olusmaya basladi. Gayrim\u00fcslim topluluklarin bu \u00fclkedeki tarihi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili pek\u00e7ok kaset\/CD ve kitap (en \u00e7ok da ani) \u00e7ikti. ((*)) Bu kitaplarin alimlanmasina bir orta sinif nostaljisinin damga vurdugu dogru („Eskiden hayat ne sirindi, Ermeni\/Rum komsularimiz vardi, ne temiz insanlardi…“) Fakat, \u00f6zellikle Ermenilerin anilarinda, satiraralarinda\/arkaplanda tehcir\/kirim ister istemez belli olurken, onun yanisira bu insanlarin buraliligi ve M\u00fcsl\u00fcmanlarla\/T\u00fcrklerle ortak yasaminin derin k\u00f6kleri \u00f6ne \u00e7ikiyor. 2. D\u00fcnya Savasi konjonkt\u00fcr\u00fcnde a\u00e7ik irk ayrimina dayali Varlik Vergisi uygulamasini -„teknik“ nedenlerle Yahudilerin degil Ermenilerin magduriyetini \u00f6ne \u00e7ikartarak- anlatan Salkim Hanimin Taneleri filmi, bu filmin meshur ettigi pop\u00fcler „Sari Gelin“ t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fcn otantik versiyonunun T\u00fcrk m\u00fc Ermeni mi olduguna dair tartismalarda iki etnom\u00fczigin zor ayristirilabilecek ortak temellere sahip oldugunun g\u00f6r\u00fclmesi, „duduk“uyla \u00e7aldigi m\u00fczik T\u00fcrkiye\u2019de insanlara m\u00fcthis tanidik gelen uluslarararasi \u00fcnl\u00fc sanat\u00e7i Civan Gasparyan\u2019in g\u00f6rd\u00fcg\u00fc ilgi… B\u00fct\u00fcn bunlar, Ermenilerin buraliligina, bizebenzerligine dair inancin bir on yil \u00f6ncesiyle kiyaslanmayacak derecede yayginlasmasini sagladi. Dikkat: T\u00fcrkiye Ermenilerinin buraliligina, bizebenzerligine dair uyanan romantik ilgide de bir „kibar“ irk\u00e7ilik sakli durur. Ermenilerin hem „\u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fc“ ama esitsiz\u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fc Osmanli d\u00f6neminde, hem cumhuriyet d\u00f6nemindeki, h\u00e2l\u00e2 s\u00fcren yasal ve fiil\u00ee dislanmakriminalizasyon mekanizmalarini yok sayar bu ilgi. Ayrica, bu „bizim Ermenilerimiz“ romantizmi, \u00e2deta Ermenileri Ermenilikten „tenzih eden“ bir s\u00f6ylem kurar; Ermeni komsularimiz, bizim Ermenilerimiz, sifat haliyle ermeni (yani hain ve \u00f6zsel olarak T\u00fcrkd\u00fc\u00bamani) sayilamayacak, ba\u00baka, \u00f6zel t\u00fcrden Ermenilerdir. Kisacasi: Sadece vatandaslik bagiyla degil -ona kim bakar?!-, k\u00fclt\u00fcrel ve „ideal“ olarak bize bagli T\u00fcrk-Ermenileri. Bu ayrim, Ermeni meselesiyle ilgili g\u00fcncel siyas\u00ee analizlerde son d\u00f6nemde yerlesen kategorizasyonla b\u00fct\u00fcnlenebilir. Buna g\u00f6re, seytan\u00ee bir monoblok g\u00f6vde olarak d\u00fcs\u00fcn\u00fclegelen „Ermeni“nin aslinda \u00fc\u00e7e ayrilmasi gerektigi farkedilmistir: Ermenistan, Avrupa ve ABD\u2019deki Diaspora Ermenileri, T\u00fcrkiye Ermenileri. Bu \u00fc\u00e7 Ermenilikle ilgili tehdit degerlendirmesi kabaca s\u00f6yledir: T\u00fcrkiye Ermenileri, mal\u00fbm, bizdendir. Ermenistan, jeostratejik ve iktisad\u00ee olarak T\u00fcrkiye\u2019ye karsi dikkatli davranmasi gerektigi i\u00e7in, diplomatik ve iktisad\u00ee ara\u00e7larla („ge\u00e7misi unutalim… menfaatlere ve ticarete bakalim“) kontrol altina alinabilir. Seytan\u00ee misyonun esas sahibi, „Bati“ ile T\u00fcrkkarsiti komplo ortakligi i\u00e7inde bulunan Diaspora Ermeniligidir. Bu ayrima tamamen stratejik bir aklin h\u00e2kim oldugu a\u00e7ik. Dahasi, „baska“ Ermenilerin \u00f6tekilestirilmesi, irk\u00e7i bir bakisi yeniden \u00fcretiyor. Ayrica, T\u00fcrkiye Ermenilerini sadakat kanitlamak \u00fczere T\u00fcrkiye lehine enerjik bir propagandaya \u00e7agiran Tansu \u00c7iller gibi (eski basbakan) siyas\u00ee liderler, Emin \u00c7\u00f6lasan gibi k\u00f6se yazarlari, „bizim Ermenilerimiz“e de pek da cani g\u00f6n\u00fclden benimsenmeden, sartli olarak tahamm\u00fcl edildigini d\u00fcs\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Polyannaciligi elden birakmayacaksak, „Bizim Ermenilerimiz“ romantizminden de, milliyet\u00e7i \u00f6nyargilarda hi\u00e7 yoksa bir duygusal yumusama etkisi umabilecegimizi rahatlikla s\u00f6yleyebiliriz. Evet, siyasetin ve resmiyetin otoyollarinin sapasinda, halktan halka, insandan insana yollar vardir ve Ermeni Meselesi gibi tabularda, en fazla g\u00fcvenilecek yollar onlardir. Indirgemeci, blokajci, ara\u00e7sallastirici olmayan, uzun soluklu bir elestirel politik bakisin kilavuzlugunda ilerlenebilecek yollar…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7tigimiz sonbaharda ABD\u2019deki Ermeni Soykirimi yasa tasarisi g\u00fcndeme geldiginde, T\u00fcrkiye\u2019deki Ermeni cemaatinin s\u00f6zc\u00fcleri bu girisime pek sicak yaklasmamis, bu sorunlar hakkinda „devlet erklerince degil halklarin vicdaninda verilen kararlarin“ \u00f6nemli oldugunu, baska bir seye degil de halklar arasindaki yakinlasmaya bel baglamak, gayretleri buna yogunlastirmak gerektigini s\u00f6ylemislerdi. Bu tutumda korkunun da payi olabilir mi? Belki. „S\u00f6zde Ermeni … Weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"slim_seo":{"title":"POLYANO\u011eLU POLYANYAN\u2019A KAR\u015eI - graswurzelrevolution","description":"Ge\u00e7tigimiz sonbaharda ABD\u2019deki Ermeni Soykirimi yasa tasarisi g\u00fcndeme geldiginde, T\u00fcrkiye\u2019deki Ermeni cemaatinin s\u00f6zc\u00fcleri bu girisime pek sicak yaklasmamis, bu"},"footnotes":""},"categories":[250,1027],"tags":[],"class_list":["post-3846","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-257-marz-2001","category-wir-sind-nicht-alleine"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3846"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3846\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}