15 May\u0131s 1999 g\u00fcn\u00fc Hague Appeal of Peace etkinlikleri s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrk Ordusu i\u00e7inde ve taraf\u0131ndan i\u015flenen insan haklar\u0131 ihlallerini aktaran bir d\u00f6k\u00fcmantasyon tan\u0131t\u0131ld\u0131. Bir y\u0131l sonra, 15 May\u0131s 2000’de, Almanca versiyon yay\u0131nland\u0131 ve \u015fimdi, bir y\u0131l daha ge\u00e7tikten sonra, 2001 y\u0131l\u0131 i\u00e7in Internet \u00fczerinde yay\u0131nlanacak akt\u00fcel bir d\u00f6k\u00fcmantasyon \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015fland\u0131. Bu yaz\u0131 haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada adresi hen\u00fcz belli olmayan web sitesi T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri i\u00e7inde ve taraf\u0131ndan i\u015flenen insan haklar\u0131 ihlallerini akt\u00fcel olarak ingilizce ve t\u00fcrk\u00e7e sunmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
1998 Raporu yazarlar\u0131n\u0131n amac\u0131 T\u00fcrk Ordusu’nun insan haklar\u0131 ihlallerine ne \u015fekilde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurmakt\u0131. Bunun T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6zel bir \u00f6nemi var, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ordu kendini „demokrasinin koruyucusu“ olarak takdim ediyor ve bug\u00fcne dek (polise nazaran) insan haklar\u0131 ihllalerinin faili olarak pek sorgulanmad\u0131.<\/p>\n
Web sitesi ile toplanan bilgilerin Avrupa’daki dayan\u0131\u015fma gruplar\u0131 ve avukatlar i\u00e7in pratik yarar\u0131 daha da art\u0131yor. Akt\u00fcel bilgilere her an ve ingilizce olarak ula\u015fabilecekler.<\/p>\n
Dok\u00fcmantasyonun kaynaklar\u0131 yay\u0131nlanmam\u0131\u015f bilimsel makalelerden, gazetelerden, T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Vakf\u0131’n\u0131n raporlar\u0131ndan ve askerli\u011fini tamamlam\u0131\u015f ki\u015filerle yap\u0131lan s\u00f6yle\u015filerden olu\u015fuyor. S\u00f6yle\u015filer ile T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri i\u00e7indeki ortam\u0131n resmedilmesi ve somut verilerin sundu\u011fu portren\u0131n tamamlanmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
Ordu i\u00e7inde veya Ordu taraf\u0131ndan i\u015flenen insan haklar\u0131 ihlallerinin ma\u011fdurlar\u0131 \u00e7o\u011funlukla Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal (OHAL) B\u00f6lgesi’nde ya\u015fayan veya bulunan insanlar. Yazarlar ya\u015fanan sava\u015f\u0131n bu ihlallerin eristi\u011fi boyutta ve niteliklerinde \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Ancak „insan haklar\u0131 ihlalleri olgusunun sava\u015fla birlikte ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ihlallerin k\u00f6kl\u00fc ve ge\u00e7mi\u015fe uzanan yap\u0131sal nedenleri“ oldu\u011funu da belirtiyorlar. Yazarlar b\u00f6ylece daha PKK bar\u0131\u015f \u00f6nerilerini sunmadan tek tarafl\u0131 ilan edilen bir bar\u0131\u015f\u0131n ezilenlerin durumunu ciddi oranda d\u00fczeltebilece\u011fi umuduna itiraz ediyorlar ve G\u00fcneydo\u011fu’daki insan haklar\u0131 ihllalerinde gerileme olsa bile, belgeleme gereksinimi s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
Dok\u00fcmantasyonun ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri taraf\u0131ndan sivillere y\u00f6nelik insan haklar\u0131 ihlalleri ni belgeliyor. Bu b\u00f6l\u00fcmde yazarlar, kamuoyunda yayg\u0131n olan kan\u0131n\u0131n aksine sadece polisin de\u011fil, Ordu’nun da i\u015fkence uygulamalar\u0131na dahil oldu\u011funu tespit ediyorlar. \u00d6zellikle k\u0131rsal alanda Emniyet Te\u015fk\u0131lat\u0131’n\u0131n g\u00f6revini \u00fcstlenen Jandarma’n\u0131n sorumlulu\u011fu b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n
K\u0131\u015fla ve Jandarma Karakollar\u0131’nda – T\u00fcrkiye i\u00e7in bildik i\u015fkence uygulamalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Ordu ve PKK aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalarda „yanl\u0131\u015fl\u0131kla“ \u00f6ld\u00fcr\u00fclen veya yaralanan \u00e7oban vakalar\u0131 bolca belgeleniyor.<\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcmde ayr\u0131ca may\u0131n ve patlamam\u0131\u015f bombalar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm ve yaralanma olaylar\u0131n\u0131n derlenmesi dikkate de\u011fer. „Sivillerin ve \u00f6zellikle de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 tehlikden habersiz olan \u00e7ocuklar\u0131n may\u0131n ve bulunmu\u015f bombalar nedeniyle \u00f6lmesini ya da yaralanmas\u0131n\u0131 bir ya\u015fam hakk\u0131 ihlali olarak de\u011ferlendirdik; zira ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n may\u0131nlanmas\u0131ndan, sa\u011fa sola geli\u015fi g\u00fczel bir \u015fekilde bombalar\u0131n ve roketlrin b\u0131rak\u0131lmas\u0131ndan ya da d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinden, sava\u015ftan hi\u00e7bir \u00e7\u0131kar\u0131 olmayan bu insanlar sorumlu de\u011fildir.“ Dolay\u0131s\u0131yla bu vakalar birer insan haklar\u0131 ihlali olarak belgeleniyor ve insan haklar\u0131 kavram\u0131 bir boyut daha geni\u015fletiliyor.<\/p>\n
„Yaralananlar\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc el, kol ve ayak gibi organlar\u0131 koptu\u011fu i\u00e7in sakat kald\u0131. May\u0131nlar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm ve yaralanma olaylar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, k\u00f6y yollar\u0131, s\u0131n\u0131ra yak\u0131n b\u00f6lgeler ve askeri alanlar\u0131n \u00e7evresinde meydana geldi. Yolda, arazide, yerle\u015fim merkezlerinde bulunan sahipsiz bomba ya da mermilerin patlamas\u0131 sonucunda \u00f6len ve yaralananlar\u0131n neredeyse tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 \u00e7ocuklard\u0131.“<\/p>\n
\u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde ise T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri b\u00fcnyesinde ger\u00e7ekle\u015fen insan haklar\u0131 ihlalleri belgeleniyor. „Yay\u0131nlanan vakalarda T\u00fcrkiyde\u2018de yayg\u0131n olarak uygulanan insan haklar\u0131 ihlallerinin hemen t\u00fcm\u00fcne rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Yine de kamuya aksetmi\u015f vakalar\u0131n \u00e7o\u011funun ya\u015fam hakk\u0131 ihlaliyle ilgili oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131yor.“ Yazarlar burada „askerlik hizmeti s\u0131ras\u0131ndaki intiharlar\u0131 ve\/veya \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcm vakalar\u0131“n\u0131n s\u00f6zkonusu oldu\u011funu vurguluyorlar. „Bu olaylar i\u00e7in ordu yetkilileri intihar derken, \u00f6lenlerin yak\u0131nlar\u0131 \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcm veya \u00f6ld\u00fcrme diyor.“ \u00c7o\u011fu vakada, sava\u015f travmas\u0131 sonucu intihar\u0131n m\u0131, yoksa \u00f6l\u00fcdrme veya en az\u0131ndan yetkililerce \u00f6rtbas edilen \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcmlerin mi s\u00f6zkonusu oldu\u011fu net olarak kan\u0131tlanam\u0131yor. Ancak \u00f6lenlerin \u00e7o\u011funun K\u00fcrt olmas\u0131 dikkat \u00e7ekici. Karanl\u0131kta kalan ve tahmini zor bir say\u0131da vakan\u0131n oldu\u011fu da ayr\u0131ca varsay\u0131labilir.<\/p>\n
Genelde (varsa e\u011fer) askerler hakk\u0131ndaki yasal soru\u015fturmalara dair haber \u00e7\u0131km\u0131yor. Yazarlar\u0131n ma\u011fdurlarla ba\u011flant\u0131 kurma \u00e7abalar\u0131 ya sonu\u00e7suz kald\u0131, ya da bask\u0131ya u\u011framaktan korkuldu\u011fu i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, sava\u015f\u0131n askerlerin ve sivillerin psikilojisi \u00fczerindeki etkileri ile ilgili. T\u00fcrk toplumu travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu (TSSB) semptomlar\u0131n\u0131 „Vietnam Sendromu“ ad\u0131yla tan\u0131d\u0131. Sava\u015f\u0131n insan psikolojisi \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri art\u0131k gizlenemez boyutlara eri\u015fmi\u015fti ve medya i\u00e7in de bir sansasyon kayna\u011f\u0131yd\u0131. Bir \u00f6rnek a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 olabilir:<\/p>\n
Ali R\u0131za Eker (Er):<\/p>\n
Bal\u0131kesirli Jandarma Komando Er Ali R\u0131za Eker, terhisinden iki ay sonra av t\u00fcfe\u011fi ile intihar etti. Askerli\u011fini tamamlad\u0131ktan sonra ailesinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Bal\u0131kesir’in Kepsut Il\u00e7esi Mahmudiye k\u00f6y\u00fcne geri gelen Ali R\u0131za Eker sivil ya\u015fama uyum sa\u011flayamad\u0131. Ailesi, Ali R\u0131za Eker’in geceleri uyuyamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, asker elbiseleri ile dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, kap\u0131 artlar\u0131nda, merdiven altlar\u0131nda ve samanl\u0131\u011fa yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131\u011f\u0131nakta n\u00f6bet tuttu\u011funu, s\u00fcrekli olarak „\u015fehitler beni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor“ dedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/em><\/p>\n Dok\u00fcmantasyon so\u011fukkanl\u0131 veri derlemesi ile etkileyici, \u00f6zele inen s\u00f6yle\u015filer ve verilerin dayatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131karsamalar\u0131n sunumu aras\u0131nda gidip geliyor. Motivasyon a\u015fikar: „Bu sava\u015f\u0131 durduramad\u0131k ama hi\u00e7 olmazsa olumsuz etkilerini en aza indirmeye \u00e7al\u0131\u015farak gelecek ku\u015faklara miras kalmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyebiliriz..“<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 15 May\u0131s 1999 g\u00fcn\u00fc Hague Appeal of Peace etkinlikleri s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrk Ordusu i\u00e7inde ve taraf\u0131ndan i\u015flenen insan haklar\u0131 ihlallerini aktaran bir d\u00f6k\u00fcmantasyon tan\u0131t\u0131ld\u0131. Bir y\u0131l sonra, 15 May\u0131s 2000’de, Almanca versiyon yay\u0131nland\u0131 ve \u015fimdi, bir y\u0131l daha ge\u00e7tikten sonra, 2001 y\u0131l\u0131 i\u00e7in Internet \u00fczerinde yay\u0131nlanacak akt\u00fcel bir d\u00f6k\u00fcmantasyon \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015fland\u0131. Bu yaz\u0131 haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada adresi … Weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"slim_seo":{"title":"T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri ve \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130hlalleri - graswurzelrevolution","description":"15 May\u0131s 1999 g\u00fcn\u00fc Hague Appeal of Peace etkinlikleri s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrk Ordusu i\u00e7inde ve taraf\u0131ndan i\u015flenen insan haklar\u0131 ihlallerini aktaran bir d\u00f6k\u00fcmantasyon tan"},"footnotes":""},"categories":[264,1025,1027],"tags":[],"class_list":["post-4068","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-260-sommer-2001","category-die-waffen-nieder","category-wir-sind-nicht-alleine"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4068"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}