A\u011fustos 1997’de neredeyse tamamen K\u00fcrtlerden olu\u015fan bir grup Hollanda’da „Askere Gitme!“yi kurdu. Bir t\u00fcrk vicdani ret\u00e7inin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 bir toplant\u0131n\u0131n ard\u0131ndan K\u00fcrt vicdani ret\u00e7iler kendi gruplar\u0131n\u0131 kurmak \u00fczere Hollandal\u0131 antimilitaristlerden destek istediler. Grubu, K\u00fcrtlerin kalabal\u0131k olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Den Haag’da kurdular. Bunlar \u00e7o\u011funlukla kalifiye olmayan i\u015f\u00e7iler ve bir\u00e7o\u011fu da Hollanda’da yasad\u0131\u015f\u0131 olarak bulunuyor. „Askere Gitme!“nin iki talebi var: Vicdani ret hakk\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’de, vicdani ret\u00e7ilere iltica hakk\u0131n\u0131n ise Hollanda’da tan\u0131nmas\u0131. Ge\u00e7mi\u015fe k\u0131saca bakal\u0131m.<\/p>\n
Neredeyse 40 y\u0131ld\u0131r TC vatanda\u015flar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmak ve ya\u015famak \u00fczere Hollanda’ya geliyorlar. \u0130lk i\u015f\u00e7i kafilesi 60’lar\u0131n ortas\u0131nda tek bir hedefle geldi: \u00e7al\u0131\u015fmak. Ancak 70’lerde ve \u00f6zellikle 80’ler boyunca \u00e7ok say\u0131da politik aktivist T\u00fcrk Devleti’nin bask\u0131s\u0131ndan ka\u00e7mak i\u00e7in geldiler.<\/p>\n
T\u00fcrk Devleti’ne muhaliftiler, ama ele\u00batirileri \u00f6zel olarak orduya y\u00f6nelmiyordu. Solun kontrmilitarizmi de bir o kadar konu d\u0131\u015f\u0131yd\u0131. \u0130\u015fbirli\u011fini kitlesel ret eylemleri, \u00f6rne\u011fin vicdani ret, onlara bir \u015fey ifade etmiyordu.<\/p>\n
60’larda g\u00f6\u00e7enlerin asl\u0131nda T\u00fcrk de\u011fil de K\u00fcrt oldu\u011fu ise 80’lerin sonunda ve \u00f6zellikle 90’larda anla\u015f\u0131ld\u0131. Politik g\u00f6\u00e7menler aras\u0131nda da gitgide K\u00fcrtulusalc\u0131 bir bilin\u00e7 geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. PKK’dan yana ya da PKK’ya yak\u0131n olan bu duru\u015f antimilitarist de\u011fildi. Aktivistler T\u00fcrk Devleti’ni (ve militarizmini) ele\u015ftiriyorlard\u0131, ama kendileri i\u00e7in ger\u00e7ek bir antimilitarist perspektif olu\u015fturmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmediler. Vicdani ret onlar i\u00e7in fazla bireyciydi ya da leninist tabirle, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvacayd\u0131.<\/p>\n
Ama ger\u00e7ek \u015fu ki, \u00e7o\u011funlukla K\u00fcrt olan y\u00fcz binlerce askerlik y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fc T\u00fcrk Ordusu’ndan ka\u00e7\u0131yordu. Baz\u0131lar\u0131 PKK’n\u0131n saflar\u0131na kat\u0131ld\u0131, ba\u015fkalar\u0131 T\u00fcrkiye i\u00e7inde ka\u00e7man\u0131n binbir yolunu bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve yine ba\u015fkalar\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7t\u0131. Leninist incelikler bir yana, kendi politik yollar\u0131n\u0131 bulmak zorundayd\u0131lar.<\/p>\n
Bu politik \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde „Askere Gitme!“ Hollanda’da bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Askere Gitme! kamuoyuna kendini iki ana talebini i\u00e7eren bir imza kampanyas\u0131 ile duyurdu. F\u00f6yler \u00e7ok say\u0131da bar\u0131\u015f dergisinde yay\u0131nland\u0131 ve Den Haag’\u0131n Pazar yerlerinde imza topland\u0131.<\/p>\n
K\u0131sa s\u00fcrede 2000 imza topland\u0131 ve TC B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi’ne ve Hollanda Parlamentosu’na teslim edildi. \u0130mza say\u0131s\u0131 elbette \u00e7ok fazla de\u011fildi, ama K\u00fcrt ve T\u00fcrk toplulu\u011fu i\u00e7inde ve Hollanda Bar\u0131\u015f Hareketi i\u00e7inde belli bir destek kitlesinin var oldu\u011funu anlamak i\u00e7in yeterliydi.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik (elbette) imzalar\u0131 almay\u0131 reddetti. 15 May\u0131s 1998’de el\u00e7ilik binas\u0131 \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klamam\u0131z\u0131 okudu\u011fumuzda \u00e7ok say\u0131da polis mobilize edilmi\u015fti ve el\u00e7ili\u011fin kameras\u0131 her hareketimizi kaydediyordu.<\/p>\n
Ayn\u0131 s\u0131rada Den Haag’da alt\u0131 K\u00fcrt vicdani ret\u00e7inin iltica davas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ret\u00e7iler K\u00fcrt olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyordu ve T\u00fcrk Ordusu’na hizmet etmeyeceklerini vurguluyordu. Baz\u0131lar\u0131 hi\u00e7bir orduya hizmet etmek istemiyordu, ba\u015fkalar\u0131 K\u00fcrt n\u00fcfusa T\u00fcrk askerlerinin uygulamak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vah\u015fet y\u00fcz\u00fcnden askerli\u011fi reddediyordu.<\/p>\n
Hollanda Devleti’nin savunmas\u0131 o s\u0131ralar resmi TC beyanlar\u0131n\u0131n \u00e7evirisinden daha fazla bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131ndan, T\u00fcrkiye’deki insan haklar\u0131 ihlallerini inand\u0131r\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde belgelemek ve kan\u0131tlamak iyi avukatlar i\u00e7in kolayd\u0131. Buna, T\u00fcrkiye’deki zorunlu askerlik sistemi ve uygulamas\u0131 hakk\u0131nda mahkeme \u00f6n\u00fcnde tan\u0131kl\u0131k eden bir \u0130SKD’li (\u0130zmir Sava\u015f Kar\u015f\u0131tlar\u0131 Derne\u011fi) arkada\u015f\u0131n katk\u0131s\u0131 da eklendi.<\/p>\n
B\u00f6ylece mahkeme K\u00fcrtlerin kendi insanlar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmaya zorlanamyaca\u011f\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla kimin ger\u00e7ekte K\u00fcrt oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fine karar verdi. \u00d6tesinde T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri’nde ger\u00e7ekle\u015fen insan haklar\u0131 ihlalleri \u00fczerine geni\u015f bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131na karar verildi.<\/p>\n
Resmi bir komite K\u00fcrt vicdani ret\u00e7ilerin kimli\u011fini saptamakla g\u00f6revlendirildi. Hoollandal\u0131 memurlar\u0131n bunu sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 testler baz\u0131 s\u00fcrrealist s\u00f6yle\u015filere yol a\u00e7t\u0131. Bunlardan birine tan\u0131k oldu\u011fumda kendimi Hollanda’da de\u011fil, Abs\u00fcrdistan’da sand\u0131m. Pek az K\u00fcrt vicdani ret\u00e7iye iltica hakk\u0131 tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n
Ancak Hollanda Devleti sistemdeki bu gedi\u011fi de t\u0131kamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc „\u00e7ok say\u0131da“ yeni m\u00fclteci gelece\u011finden korkuluyordu. Baz\u0131 vicdani ret\u00e7ileri kabul etmek Hollanda i\u00e7in mesele de\u011fil, ama vicdani ret\u00e7i oldu\u011funu s\u00f6yleyerek \u00fclkeye s\u0131\u011f\u0131nan \u00e7ok say\u0131da K\u00fcrt bir felaket olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
Hollanda’ya m\u00fclteci olarak s\u0131\u011f\u0131nan \u00fc\u00e7 K\u00fcrt 1999’da \u00f6ld\u00fc. Askerlik yapmay\u0131 reddediyorlard\u0131. S\u00fcleyman Aksoy, Sava\u015f \u00c7i\u00e7ek ve ailesi sessiz kalan bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc Hollanda’dan T\u00fcrkiye’ye s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edildi. Askere al\u0131nd\u0131ktan k\u0131sa s\u00fcre sonra \u00f6ld\u00fcler. TC intihar diyor, biz olaylar\u0131n cinayet oldu\u011funa inan\u0131yoruz.<\/p>\n
Bu vakalar A\u011fustos’ta kamuoyuna ta\u015f\u0131n\u0131ca Hollanda makamlar\u0131 T\u00fcrkiye’ye s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurdu. Aral\u0131k 1999’da, T\u00fcrkiye’nin AB \u00fcyeli\u011fine kabul\u00fcnden iki g\u00fcn \u00f6nce, Hollanda H\u00fck\u00fcmeti tekrar K\u00fcrtleri s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 etmeye karar verdi. H\u00fck\u00fcmet hatta S\u00fcleyman Aksoy’un intihar etti\u011fini insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerine onaylatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/p>\n
Buna inanamad\u0131k ve s\u00f6zkonusu sayg\u0131n \u00f6rg\u00fctlerle ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7tik. G\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, Hollanda H\u00fck\u00fcmeti yanl\u0131\u015f iddialara dayan\u0131yordu. \u0130HD ve T\u0130HV i\u00e7in k\u0131\u015flalarda ne olup bitti\u011fini bilmek olanaks\u0131zd\u0131.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine S\u00fcleyman ve Sava\u015f’\u0131n babalar\u0131n\u0131, kendilerini Hollanda’da ifade edebilsinler diye, davet ettik. Bu ziyaretin sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6nemli oldu. Parlamento Sava\u015f \u00c7i\u00e7ek’in \u00f6l\u00fcm nedeni \u00fczerine yeni bir soru\u015fturma ba\u015flatt\u0131. Ama okurun da tahmin edebilece\u011fi \u00fczere bu soru\u015fturman\u0131n sonu\u00e7lanmas\u0131 iki y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. „Askere Gitme!“, raporun yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in tekrar tekrar kampanya d\u00fczenlemek zorunda kald\u0131. 15 May\u0131s 2001’de eylemimizi parlamentonun i\u00e7inde yapt\u0131k. Hepimiz „Sava\u015f \u00c7i\u00e7ek’e ne oldu?“ yaz\u0131l\u0131 T-Shirt’ler giymi\u015ftik. Ziyaret\u00e7i locas\u0131nda oturuyorduk ve oturuma biz \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131ncaya dek ara verilmek zorunda kal\u0131nd\u0131.<\/p>\n
Eyl\u00fcl’de kendi kendimizi ayn\u0131 soruyla Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131’na davet ettik: Sava\u015f’\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatan raporu almaya gidecektik. \u00d6nceden duyurdu\u011fumuz eylemimizden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce bu konuda gizli bir rapor yay\u0131nland\u0131. Kendi kendimizi davet etti\u011fimizde (i\u00e7eri al\u0131nd\u0131k, ama bize ne \u00e7ay, ne de kahve ikram edilmedi, ne de olsa kendi kendimizi davet etmi\u015ftik. Bir dahaki sefere kahvemizi de yan\u0131m\u0131zda g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz) bize s\u0131z\u0131d\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan raporu sunduk.<\/p>\n
Rapor, Hollanda Devleti’nin Sava\u015f \u00c7i\u00e7ek’in \u00f6l\u00fcm nedenini bilmedi\u011finin itiraf\u0131yd\u0131. Ne var ki, Hollanda Parlamentosu’nun \u00e7o\u011funlu\u011fu bu sonu\u00e7 ile tatmin olmu\u015ftu, yani bir \u015fey de\u011fi\u015fmemi\u015fti. Sadece (K\u00fcrt) vicdani ret\u00e7iler konusu kamuoyunca daha iyi bilinir olmu\u015ftu.<\/p>\n
Ayn\u0131 g\u00fcn Mustafa Polat, s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilece\u011fini \u00f6\u011frendi. Mustafa Polat „Askere Gitme!“nin kurucular\u0131ndan biri.<\/p>\n
Mustafa, T\u00fcrkiye’yi daha 1989’da, celbini al\u0131r almaz terk etmi\u015f. 12 y\u0131ld\u0131r Hollanda’da ya\u015f\u0131yor, \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011funun ikisi burada do\u011fmu\u015f.<\/p>\n
\u00dclkeyi 4 Ocak 2002’de terk etmesi istendi. „Askere Gitme!“ ona ve ailesine destek olmak \u00fczere yeni eylemlere ba\u015flad\u0131. Otk\u00f6k\u00fc’n\u00fcn gelecek say\u0131s\u0131nda yeni geli\u015fmeleri ve eylemleri aktarabilece\u011fimizi umuyoruz.<\/p>\n
„Askere Gitme!“ en geni\u015f anlamda vicdani ret\u00e7i (firari, asker ka\u00e7a\u011f\u0131, pasifist, vs.) olan K\u00fcrtlerin say\u0131s\u0131n\u0131 hi\u00e7 ara\u015ft\u0131rmad\u0131, ancak Hollanda Devleti’nin kayg\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla yersiz de\u011fil. Pek az\u0131 T\u00fcrk Ordusu ’na kat\u0131lmaya raz\u0131. Yani vicdani ret\u00e7ilere kap\u0131lar\u0131 a\u00e7mak Hollanda Devleti’ni iki sorunla ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131r: \u00e7ok say\u0131da m\u00fclteci ve TC ile \u00e7at\u0131\u015fma.<\/p>\n
Hollanda Devleti her iki fenomenden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in T\u00fcrkiye’deki zorunlu askerlik hizmetini ve uygulamas\u0131n\u0131 incelemeye ve bu konuda 1998’den bu yana y\u0131ll\u0131k raporlar yay\u0131nlamaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131’nda g\u00f6revli sivil hizmet\u00e7ilerin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bu raporlarda durum nispeten ger\u00e7ek\u00e7i bir bi\u00e7imde yans\u0131t\u0131l\u0131yor, ancak sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde her seferinde insan haklar\u0131 durumundaki iyile\u015fmelerden dem vuruluyor ve olumsuz akt\u00fcel vakalara rastlanmad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrt vicdani ret\u00e7ilere dair kayg\u0131lanacak bir \u015fey yokmu\u015f ve Hollanda Devleti onlar\u0131 g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edebilirmi\u015f.<\/p>\n
„Askere Gitme!“nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri i\u00e7indeki insan haklar\u0131 durumuna dair kesin bilgiler \u00e7ok \u00f6nemli. G\u00fcvenilir raporlarla Hollanda’n\u0131n – ve belki ba\u015fka avrupal\u0131 \u00fclkelerin – d\u0131\u015f politikas\u0131 \u00fczerinde etkili olabiliriz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Giri\u015f A\u011fustos 1997’de neredeyse tamamen K\u00fcrtlerden olu\u015fan bir grup Hollanda’da „Askere Gitme!“yi kurdu. Bir t\u00fcrk vicdani ret\u00e7inin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 bir toplant\u0131n\u0131n ard\u0131ndan K\u00fcrt vicdani ret\u00e7iler kendi gruplar\u0131n\u0131 kurmak \u00fczere Hollandal\u0131 antimilitaristlerden destek istediler. Grubu, K\u00fcrtlerin kalabal\u0131k olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Den Haag’da kurdular. Bunlar \u00e7o\u011funlukla kalifiye olmayan i\u015f\u00e7iler ve bir\u00e7o\u011fu da Hollanda’da yasad\u0131\u015f\u0131 olarak bulunuyor. „Askere … Weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"slim_seo":{"title":"Hollanda'da \"Askere Gitme!\" - graswurzelrevolution","description":"Giri\u015f A\u011fustos 1997'de neredeyse tamamen K\u00fcrtlerden olu\u015fan bir grup Hollanda'da \"Askere Gitme!\"yi kurdu. Bir t\u00fcrk vicdani ret\u00e7inin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 bir to"},"footnotes":""},"categories":[303,1025,1027],"tags":[],"class_list":["post-4573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-267-marz-2002","category-die-waffen-nieder","category-wir-sind-nicht-alleine"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4573"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4573\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.graswurzel.net\/gwr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}